TGÇ ve çevrenin uluslararası nitelikte bilimsel yayını olan TAMGA–Türkiye Göstergebilim Araştırmaları Dergisi iş birliği ile düzenlenen “Göstergebilim Hazırlık Okulu” eğitimleri 12 Kasım 2025 Çarşamba günü başladı. İlk gün eğitimini Pamukkale Üniversitesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarıca verdi.
Türkiye Göstergebilim Hazırlık Okulunun ikinci hafta eğitimi 19 Kasım 2025 Çarşamba günü gerçekleşti. İkinci hafta eğitimini Mardin Artuklu Üniversitesi Öğr. Üyesi Doç. Dr. Murat Kalelioğlu “Türkiye’de Göstergebilim Çalışmaları” başlığı altında verdi.
Murat Kalelioğlu Dünden Bugüne Türkiye’de Göstergebilim Çalışmalarını “Öncüler, altyapı çalışmaları, yazınsal göstergebilimin yaygınlaşması, bilimin farklı alanlarıyla iç içe bir göstergebilim” başlıklarıyla başladığı konuşmasına “Türk Göstergebilimi ve Kurumsallaşma Çabaları” başlığıyla devam etti.
Ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Geçmişini bilmeyen, geleceğine yön veremez” sözlerini örnek vererek toplumsal sorunlarına çözüm aramak için anlamlandırmanın, göstergebilimin önemini anlattı.
Ülkemizde göstergebilimin öncülerini, altyapı çalışmalarını gerçekleştiren Süheyla Bayrav, Algirdas Julien Greimas ve Tahsin Yücel’in çalışmalarını örnekleriyle anlattı. Özellikle Tahsin Yücel’in akademik çalışmaları nedeniyle göstergebilimin dünyada ki öncüleri arasında olduğunu vurguladı.
Daha 1960’larda Bayrav ve Greimas öncülüğünde ülkemizde göstergebilimin temellerinin atıldığı Tahsin Yücel’le beraber arkadaşı Berke Vardar ile ülkemizde ilk göstergebilim kuşağının oluşmaya başladığını belirtti.
TGÇ Göstergebilim Hazırlık Okulu eğitmenlerinden Tahsin Yücel’in kızı Galatarasay Üniversitesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Halime Yücel söz alarak babasından ve çalışmalarından bahsetti.
Hazırlık Okulu eğitmenlerinden Prof. Dr. Nurten Sarıca “Tahsin Yücel’in kitaplarının birçok öğrenci ve akademisyene rehber olduğunu” belirtti.
Yazınsal göstergebilimin yaygınlaşmasını Mehmet Rifat, Mehmet Yalçın, Ayşe Eziler Kıran, Zeynel Kıran, Fatma Erkman Ekorson’un çalışmalarını ve kitaplarını anlatan Kalelioğlu Türkiye Göstergebilim Çevresi kurucu başkanı ve Tamga Dergisi kurucu editörü olan Prof. Dr. V. Doğan Günay’ı anlatmaya geçti.
2023 yılında aramızdan ayrılan Prof.Dr. V.Doğan Günay’ın “Yaşam bir masal gibi başlar. Yaşlandıkça roman olur. Anlattıkça fıkra… Sonuç mu? Hepsi hikâye…” sözlerini okuyarak konuşmasına devam eden Murat Kalelioğlu Doğan Günay’ın TGÇ ve TAMGA dergisi için yaptığı çalışmaları, kitaplarını, dünya ve ülkemiz göstergebilimine katkılarını vurguladı.
Bilimin farklı alanlarıyla iç içe bir göstergebilimi anlatırken Prof.Dr. Hilmi Uçan, Prof. Dr. İlhami Sığırcı, Doç. Dr. Murat Kalelioğlu, Prof. Dr. Mustafa ve Prof. Dr. Nurten Sarıca kitaplarını örnek verdi.
Kalelioğlu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezinde “Göstergebilim” anahtar kelimesiyle 1985 yılından günümüze tarih aralıklarıyla yapılan tez çalışmalarını yıllarıyla ve sayılarıyla katılımcılara aktararak göstergebilimin öneminin, tanınırlığının arttığını belirtti.
Henüz TGÇ kurulmamışken arka planda geliştirilen bir Türk göstergebilim topluluğunun olması gerektiği düşüncesi, çevrenin fikir adamları olan Kalelioğlu ve Günay arasında uzun tartışmalardan sonra belirginleşmiş ve bugünkü TGÇ’nin oluşmasına zemin oluşturmuştur. Kalelioğlu, çevrenin daha düşünce aşamasındayken öne çıkan fikirleri, öncesinde yapılan kitap çalışmalarında görmenin mümkün olduğunu belirtmiştir:
Prof. Dr. Doğan Günay’ın “Yerel bağlamda da yapılabilecek etkinlikler olabilir. Türk göstergebilimcilerinin hem Türkiye’yi dünyaya tanıtmada hem de dünyadan ülkemize gelen ve toplumun maruz kaldığı değişik imge, beti, gösterge türünü anlamlandırmada belki bir ‘İmgebilim Araştırmaları Merkezi’ kurmak gerekebilir. Böylesi bir merkez hem ülkemizin dünyaya tanıtılmasına hem de ülkemizde değişik türdeki göstergelere maruz kalıp içinden çıkamayan insanlarımıza yardımcı olabilir” (Günay, 2020, s. 164- 21. Yüzyılda Göstergebilim, 1. Baskı) sözlerinden hareket ederek Türkiye Göstergebilim Çevresinin amacını, hedeflerini, şimdiye kadar yapılan etkinlikleri, basılan kitapları, çalışmaları gösterdi.
Kalelioğlu, Türk göstergebilimcilerinin kurumsallaşmaya ve uluslararasılaşmaya önem verdiğini, hiçbir zaman göz ardı edilmediğini, bireysel çabalarla da olsa bu durumun devam ettirilmeye çalışıldığının altını çizdi. Ayrıca, bir Türk göstergebilim çevresinin kurulmasının neden gerektiği ve önemli olduğunu, daha önce kitabında tarihe düştüğü bir notu paylaşarak sözlerine devam etti:
«Ülkemizde daha nitelikli çalışmalara hız verilmesi, göstergebilimin bilinçli bir şekilde yaygınlaştırılması, üretilen çalışmaların ulusal ve uluslararası platformlarda temsilinin daha etkin sağlanması ve alana hizmet eden araştırmacıların Türk Göstergebilim Çevresi’ni temsil eden bir yapı etrafında toplanması önem arz etmektedir. Bu dayanışmanın, Türk toplumunu, Türk kimliğini, Türk dilini, Türklerin özelliklerini, yaşayış biçimini, inanış ve kültürünü, gelenek-göreneklerini ve farklı alanlardaki daha birçok konuyu göstergebilimsel çerçevede farklı disiplinlerle ilişkilendirilmesine ve alanda daha nitelikli bilimsel çalışmaların üretilmesine yol açması beklenmektedir. Böylelikle, süreç içinde farklı alanlarda yapılacak olan disiplinler arası anlamlama çalışmaları sayesinde ülkemize ait belirgin özellik ve zenginlikler bilimsel çerçevede sınır ötesi göstergebilim çevrelerine de nüfuz edecek ve varlığını, bu çalışmalar bilimin ışığı altında ilerletildiği sürece devam ettirecektir.» (Kalelioğlu, 2020, ss. 27-28. Yazınsal Göstergebilim: Bir Kuram Bir Uygulama, 1. Baskı
Eğitim soru-cevap bölümüyle devam etti.
Türkiye Göstergebilim Çevresi Hazırlık Okulunun üçüncü hafta eğitimi açıklanan tarihten farklı olarak 28 Kasım 2025 Cuma günü, Dokuz Eylül Üniversitesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Kamil İşeri tarafından “Göstergebilim Kuramının Gelişimi I” başlığıyla verilecek.
Türkiye Göstergebilim Çevresinin geçmişten günümüze faaliyetlerini görmek ve yeni çalışmalarını izlemek için aşağıda ki linklere abone olmanız, takip etmeniz yeterli.
Türkiye Göstergebilim Çevresi Facebook hesabı:
https://www.facebook.com/groups/285681267996/
Türkiye Göstergebilim Çevresi Youtube hesabı:
https://www.youtube.com/@tgcevresi
TAMGA Türkiye Göstergebilim Araştırmaları Dergisi:
https://www.e-tamga.com/index.php/pub/aboutjournal
Balıkesir’de yapılan göstergebilim bazı etkinliklerinin haber linkleri;
https://www.dimedya.com.tr/balikesir-dunyanin-gostergebilimcisine-ev-sahipligi-yapti/6/
https://www.dimedya.com.tr/tema-asya-nin-gostergeleri-huzun-ve-umut-tu/363/
TGÇ Göstergebilim Hazırlık Okulu haber linkleri;
https://www.dimedya.com.tr/ilk-ders-12-kasim-2025-persembe-gunu-yapilacak/1093/
https://www.dimedya.com.tr/ikinci-ders-19-kasim-2025-carsamba-gunu/1145/
