Sergi Kültürü ve Halil Paşa
Pera Salon Sergilerinden Galatasaray ve Ankara Sergilerine
Konuşma
4 Haziran 2026 / 18.30
Pera Müzesi, Suyun Kıyısında: Halil Paşa’nın Yaşamı ve Sanatı sergisi kapsamında, küratör Özlem İnay Erten ve akademisyen Seza Sinanlar Uslu’nun katılımıyla Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte sergi kültürünün dönüşümünü Halil Paşa’nın sanat yaşamı üzerinden ele alan bir konuşma gerçekleştiriyor.
Pera Salon Sergileri’nden Galatasaray Sergileri’ne, erken Cumhuriyet dönemi Ankara sergilerinden müzeleşme süreçlerine uzanan geniş bir tarihsel çerçeveye odaklanan konuşma, Halil Paşa’nın sanat ortamındaki konumunu, sergileme pratiklerini ve sanatın kurumsallaşma sürecindeki rolünü tartışmaya açacak.
Sanatçı, henüz 23 yaşındayken Şeker Ahmed Paşa’nın 1875’te Darülfünun binasında düzenlediği karma sergiye katılımıyla sanat ortamına adım atmış; ilerleyen yıllarda 1901–1903 arasında gerçekleşen Pera Salon Sergileri’ne, ilk kez 1916 yılında düzenlenen Galatasaray Sergileri’ne ve 1923’te Ankara’nın başkent ilan edilmesiyle burada yoğunlaşan sergilere katılarak Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan sergi kültürünün süreklilik gösteren önemli bir aktörü olmuştur. Özellikle 1916’dan 1936’ya kadar kesintisiz olarak yer aldığı Galatasaray Sergileri, sanatçının üretkenliğini, sanat çevreleriyle kurduğu güçlü bağı ve sergi ortamındaki aktif varlığını ortaya koyarken, erken Cumhuriyet döneminde Ankara’da Türk Ocağı ve Halkevi’nde açılan sergilerde bulunması, sanatın başkentte kurumsallaşma sürecine verdiği katkıyı göstermektedir.
Sanatçının yaşamının son yıllarında Ankara Halkevi’nde ardı ardına açtığı kişisel sergiler, ileri yaşına rağmen üretim ve sergileme faaliyetlerini kararlılıkla sürdürdüğünü ve sergi kültürü içindeki etkin rolünü koruduğunu ortaya koyar. Uluslararası sanat ortamında da aktif olan Halil Paşa’nın 1880’li yıllarda Paris Salon Sergileri’ne düzenli katılımı ve Viyana, Bükreş, Kahire gibi merkezlerde düzenlenen sergilerde yer alması, onun çok katmanlı sanat pratiğini tamamlayan önemli bir boyut olarak öne çıkar.
Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleşecek etkinlik ücretsizdir. Rezervasyon alınmamaktadır.
Özlem İnay Erten Hakkında
1980 yılında İsviçre’de doğdu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. 2013–2021 yılları arasında farklı dönemlerde Işık Üniversitesi, Kültür Üniversitesi ve Altınbaş Üniversitesi’nde yarı zamanlı olarak sanat tarihi, çağdaş sanat ve sanat yönetimi alanlarında dersler verdi. 2005 yılından bu yana basılı ve dijital mecralarda 200’e yakın makale ve söyleşisi yayımlanan Erten, 2010–2015 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi’nde sanat yazıları kaleme aldı. Çeşitli sanat kitapları ve sergi kataloglarında yazar ve editör olarak yer aldı. Şişli’de Bir Konak ve Mimar Giulio Mongeri (2016), Bana Sanat Nedir Dersen? (2017), Ressam Hüseyin Zekâî Paşa ve Mübeccel Hazineler (2018) ve Hayal Fanusu: Dr. Şükrü Bozluolçay Koleksiyonu (2022) başlıca kitapları arasındadır.
2010–2014 yılları arasında Demsa Koleksiyonu’nda sanat danışmanı olarak görev yapan Erten, koleksiyonun müzeleşmesine yönelik uluslararası mimarlık ve müze danışmanlığı süreçlerinde yer aldı. 2014–2024 yılları arasında Bozlu Art Project’te küratör ve proje yöneticisi olarak çalıştı; aynı zamanda Bozlu Sanat Yayınları’nın editörlüğünü üstlendi. Bu süre zarfında Fahrelnissa Zeid, Cihat Burak, Ali Teoman Germaner ve Neş’e Erdok gibi sanatçıların sergilerinin de aralarında bulunduğu 80’e yakın serginin kürasyon sürecinde yer aldı. 2024 yılından bu yana yazınsal ve küratoryal alandaki çalışmalarını bağımsız olarak sürdürmektedir.
Prof. Dr. Seza Sinanlar Uslu Hakkında
Lisans derecesini İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nden, yüksek lisans derecesini Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü'nden aldı. Doktorasını İstanbul Teknik Üniversitesi'nde “Pera’da resim üretim ortamı 1844-1916” başlıklı teziyle tamamladı. Lisans eğitimi sırasında Yeni Yüzyıl ve Cumhuriyet gazetelerinin Sanat ve Kültür birimlerinde muhabir olarak çalıştıktan sonra on yılı aşkın bir süre Galatasaray Lisesi'nde Sanat Tarihi ve Tarih dersleri verdi.
2009’dan bu yana Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Sanat ve Kültür Yönetimi Programı'nda öğretim üyesi olan Seza Sinanlar Uslu, 2010’da Fransız Kültür Merkezi’nde gerçekleşen Pera Ressamları-Pera Sergileri, 2016’da Pera Müzesi’ndeki Mario Prassinos Bir Sanatçının İzinde Paris-İstanbul-Paris ve 2018’de Deniz Müzesi’ndeki Dün-Bugün-Yarın sergilerinin küratörlüğünü üstlendi.
Özgün araştırmalarına dayalı olarak 2005’te Bizans Atlı Araba yarışlarından Osmanlı Şenliklerine Atmeydanı, 2017’de Galatasaray Tıbbiyesi'nden Mekteb-i Sultani'ye Eğitimde Yenilik ve Gelenek, 2019’daysa Mektepten Sonra Daimi Yuva: Galatasaraylılar Derneği ve İvi Stangali: Ressamı Hatırlamak kitapları yayımlandı. Ağırlıklı olarak 19. yy. Osmanlı dünyasında ve 20. yy. Türkiyesinde kültürel yaşama odaklanan çalışmalarının yanı sıra unutulmuş, kaybolmuş sanatçıların hayat öykülerine dair araştırmalar yapmaktadır.
peramüze.org.tr
