2024 yılında toplam 10.111 acil olaya müdahale edildi. İtfaiye hizmetlerinin daha etkin, bilimsel ve sürdürülebilir bir çerçevede yönetilmesinde CBS ve Web CBS çözümleri; karmaşık ve çok yönlü sorunların çözümünde sunduğu bütüncül yaklaşımla olay yönetimini kolaylaştırdı. Tüm itfaiye hizmetlerinde konum verisi en önemli bileşenlerden biri oldu. Riskleri belirlemek ve risk azaltma stratejileri geliştirebilmek için CBS teknolojileri kullanıldı. Mobil veri toplama, web tabanlı haritalar ile anlık ve geçmişe yönelik veri üretimi, yönetici panelleri ile karar verme ve planlama süreçleri sayesinde can ve mal kayıplarını azaltmak hedeflendi.
CBS uygulamalarıyla olay süreçlerini dijital olarak arşivleyen Balıkesir İtfaiyesi ekipleri, yangın müdahalesi sonrasında sahada
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı, ArcGIS Enterprise ile oluşturulan kontrol panelleri sayesinde çalışmalarını veriye dayalı biçimde yönetiyor
SORUN
Her geçen gün itfaiye teşkilatlarının müdahale ettiği olayların sayısı ve çeşitliliği artmaktaydı. İtfaiyeciler, sınırlı bilgi ve verilerle her gün hayati öneme sahip kritik kararlar almak zorundaydı. İtfaiye için en önemli unsur, olaya müdahale süresiydi. Bu sürenin kısalması ise doğru veriye en hızlı şekilde ulaşmakla mümkündü.
Afet ve acil durum geçmişine ait veriler ile itfaiye hizmetlerinin mekânsal konum etkileşiminin önemi uzun süredir bilinmesine rağmen, veriler farklı platformlarda ve standartlardan bağımsız tutulduğu için CBS’ye entegre edilemiyordu. Konum ve adres bilgileri, çeşitli yazılımlarda açık adres şeklinde metin formatında saklanıyor ve mekânsal analizlere imkân tanımıyordu. Konum tabanlı teknolojilerle tüm itfaiye olaylarının yönetilmesi uzun yıllardır hedeflenmesine rağmen uygulama adımları yetersiz kalıyordu.
Oysa müdahale, önleme, eğitim ve acil durum operasyonlarının başarılı yürütülmesi için veri kritik bir unsur haline gelmişti. Günümüzde acil durumlara yönelik coğrafi verilerin standart bir biçimde depolanması ve yönetilmesi zaruri bir ihtiyaç olarak öne çıktı.
ÇÖZÜM
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi, CBS yapılanmasını kurarak CBS entegrasyonunu sağladı. 2023 Haziran ayında CBS çözümlerinden faydalanmaya başlayan kurum, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Coğrafi Veri Yönetmeliği rehberliğinde itfaiye biriminin sorumluluklarını coğrafi bilgi sistemleri ile ilişkilendiren bir yol haritası belirledi.
ArcGIS Experience Builder ile geliştirilen “Yangın Önleme ve Denetim” Web CBS uygulaması, ofis süreçlerinin dijital ortamda etkin biçimde yürütülmesini sağlıyor
CBS, verileri analiz ederek karar vericilere en doğru ve güvenilir bilgiyi sunmaya başladı. Böylece anlık olay yönetimi, geçmiş olay analizleri, risk azaltma çalışmaları ile eğitim ve denetim faaliyetleri daha akılcı ve bütüncül bir yaklaşımla yönetildi.
ArcGIS Enterprise çözümleriyle oluşturulan veri düzenleme, izleme ve analiz sistemleri her an kullanıma hazır durumda bulunuyor
İtfaiye hizmetlerinin yönetimi çağdaş ve sistematik bir yapıya kavuşturularak birçok kurum ve belediye biriminde üretilen veriler tek çatı altında toplandı. Tüm bu veriler, CBS ile daha verimli ve hassas bir biçimde yönetildi.
Tasarlanan kontrol panelleri, web uygulamaları ve özgün arayüzlerle itfaiye amirleri bilgilendirme ve sunum çalışmalarını etkin biçimde sürdürüyor
UYGULAMALAR VE EĞİTİM ÇALIŞMALARI
CBS çalışmaları, öncelikle afet geçmişi açısından İtfaiye Daire Başkanlığı ve Afet Koordinasyon Merkezi’nin (AKOM) ihtiyaçlarına yönelik olarak, çeşitli platformlardaki verilerin mekânsal verilere dönüştürülmesiyle başladı. Afet ve acil durum geçmişi bakımından önem taşıyan verilerin mekânsal verilere dönüştürülmesi için çok sayıda Web CBS uygulaması geliştirildi. İnteraktif bir şekilde olay bazlı anlık ve geçmişe dönük mekânsal analizlere imkân tanıyan bu uygulamalar ile 33.776 yangın, 3.186 trafik kazası, 3.386 su baskını ve 15.612 arama kurtarma olmak üzere toplam 56.628 olay verisi tüm detaylarıyla sisteme girildi.
CBS uygulamalarına yönelik eğitimler düzenli olarak devam ediyor ve personelin yetkinliği sürekli artırılıyor.
112 Acil Çağrı Merkezinde görevli personele verilen eğitimlerle anlık olay verileri sisteme işlendi. Bu sayede analiz ekranları sürekli olarak idari ve teknik personelin erişimine açıldı. Kendi imkânlarıyla geliştirilen bu yapı, itfaiye olaylarının tüm süreçlerini kapsayan sürdürülebilir bir sistem haline geldi. Bu kapsamda ArcGIS Pro, ArcGIS Enterprise ve Field Maps kullanılarak yenilikçi çözümler tasarlandı.
Olay komuta personeli ve ilgili birimler; olay geçmişine, olay konumuna, olaya bağlı coğrafi verilere ve tüm detaylara anında ulaşabildi. Böylece gerçek zamanlı analiz imkânı sağlandı.
ArcGIS Enterprise Dashboard sayesinde istatistiksel veriler anlık olarak izleniyor; ofis çalışanları ve yöneticiler karar süreçlerini bu verilere göre şekillendiriyor.
CBS aynı zamanda yeni personelin görev bölgelerine daha hızlı hâkim olmasına katkı sağladı. Bunun en iyi örnekleri; tüm Balıkesir İtfaiyesinin bölge bazlı sorumluluk alanlarını, istasyonlarını, hidrant noktalarını ve yangın söndürme tankerlerini gösteren dijital haritalar oldu.
Hidrant bilgi sistemi oluşturuldu ve denetimler CBS altyapısına entegre edildi. Hidrantların çalışabilirliğinin takibi, gerekli testlerin yapılması ve konumlara göre durum planlaması sağlandı. Balıkesir’in farklı ilçelerindeki itfaiye istasyonlarında görevli personel, ArcGIS Enterprise üzerinden geliştirilen web ve mobil CBS uygulamalarıyla kontrol panellerinden yöneticilere ve amirlere anlık bilgi akışı sağladı.
Hidrant Kontrol Paneli aracılığıyla sahadan gelen hidrant durum bilgileri anlık olarak takip edilip değerlendiriliyor.
Geçmiş olaylara ilişkin mekânsal analiz sistemleri geliştirildi. Böylece itfaiye amirleri ve yöneticiler, olayın türüne, şekline ve konumuna göre mekânsal sorgulamalar yapabildi.
Yangın Önleme ve Denetim hizmetleri için web CBS, mobil uygulamalar ve yönetici panellerinin bütünleşik kullanıldığı bir sistem kuruldu. Bu sistem ile dijital arşiv oluşturuldu, denetim hizmetleri etkinleştirildi ve anlık iş takibi sağlandı. Böylece zaman ve emek tasarrufu elde edildi. Ayrıca yangın geçmişi ve hidrant verileri de bu sistemde değerlendirilerek önleme tedbirlerinde kullanıldı. ArcGIS Enterprise ile geliştirilen web uygulamaları sayesinde masaüstü yazılıma gerek olmadan çevrimiçi kullanım imkânı sunuldu. ArcGIS Pro ve ArcGIS Field Maps yazılımları da aktif olarak kullanıldı.
ArcGIS tabanlı CBS web uygulamalarıyla geçmişe dönük olay verileri sisteme işlenerek mekânsal analizler gerçekleştiriliyor
İklim değişikliğine bağlı olarak artan şehirsel su baskınlarına yönelik ayrı bir uygulama tasarlandı ve Balıkesir Su İdaresi ile paylaşıldı.
İtfaiye eğitimlerinde CBS tabanlı çözümler kullanılarak, CBS’nin itfaiye hizmetlerine katkısı halka aktarıldı ve eğitimlerin konum bazlı arşivi oluşturuldu. ArcGIS Enterprise ve Field Maps ile yönetici panelleri ve kullanıcı veri giriş arayüzleri tasarlandı. Olay bazlı mekânsal analizlerden yararlanılarak eğitimlerde öncelikli alanların belirlenmesi hedeflendi.
Tüm bu sistemler, güncel adres bileşenleri ile entegre edilerek daha etkin ve hızlı müdahale imkânı sağladı.
SONUÇ
Ortaya konulan yöntem, sürdürülebilirliği ve başarısı sayesinde Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’nın hem afet ve acil durum çalışmalarını hem de genel iş ve işlemlerini kolaylaştırdı. Eğitmenleri ve sistem kurucuları dahil tamamen kendi personeliyle oluşturulan bu yapı, kurumsal kapasiteyi önemli ölçüde artırdı.
Oluşturulan kontrol panelleri, web ve mobil ortamlardaki veri üretim sistemleri, geçmişe dönük risk analizleri ve gelecek senaryoları, tüm itfaiyeler açısından yenilikçi çözümler sundu. Personel düzenli eğitimlerle desteklendi ve sistemin sürdürülebilirliği sağlandı.
CBS tabanlı interaktif analizler, simülasyonlar ve erken uyarı sistemleri sayesinde tüm Balıkesir halkına daha kapsayıcı hizmet verilmeye başlandı. Türkiye Belediyeler Birliği’nin İtfaiye Eğitim Merkezlerinden biri olan Balıkesir Büyükşehir Belediyesinde düzenlenen eğitimlerde CBS uygulamaları ve çözümleri anlatılmaya başlandı ve yoğun ilgi gördü.
ArcGIS Dashboard üzerinden eğitim faaliyetleri izleniyor ve performans verileri web uygulamasında görüntüleniyor.
İtfaiye hizmetlerindeki olayların en akılcı şekilde yönetilmesi, toplumsal risklerin en aza indirilmesini sağladı. CBS ve ArcGIS çözümleri, akılcı ve yenilikçi yaklaşımlar sundu. Gelecekte sensörler gibi akıllı cihazlarla entegrasyon sağlanarak önleme ve risk azaltma çalışmalarının daha da geliştirilmesi planlanıyor.
Bu çalışmalar, bilimsel ve veriye dayalı en doğru kararların alınmasını mümkün kıldı.
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı yöneticileri ve CBS birimi, kurumun dijital dönüşüm sürecini birlikte sürdürüyor.
Her geçen gün İtfaiye teşkilatlarının müdahale ettikleri olay sayısı ve çeşitliliği artmıştır. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı olarak itfaiye hizmetleri kapsamındaki olayların en akılcı biçimde yönetilmesi ile toplumsal risklerin en aza indirilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemleri’nin gücüne inanıyoruz. Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin Akıllı Şehir vizyonuna uygun coğrafi veri temelli ve tüm itfaiye birimlerini kapsayan akılcı itfaiye yönetimini gerçekleştiriyoruz.
Nazım Ergelen
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanı
