Ortalama bir porsiyon pirinç pilavı 200 gram kadar. Bu bir porsiyon yani 200 gram pilav için yine ortalama 300 gram çeltik üretmek gerekiyor. Bu bir porsiyon pilavı da yemek kaşığını şöyle 10 kez sallayarak afiyetle yiyebilirsiniz.
Ama biliniz ki; son 20 yılda yani 2003’ten 2023’e kadar salladığınız 10 kaşığın ortalama 6’sı ithal edilmiş. Hem çeltik ithal ediyoruz hem pirinç ithal ediyoruz.
Geçen yıl çeltik ithalatın yüzde 98’sini nereden yapmışız biliyor musunuz? Komşumuz Bulgaristan’dan… Pirincin ise yüzde 41’ini Çin’den, yüzde 19’unu Vietnam’dan, yüzde 10’unu Hindistan’dan, yüzde 6’sını Tayland’dan alıyoruz.
Geçmişe baktığımızda çeltik üretimimiz de birim başına verimimiz de artmış. 2019 yılından beri 1 milyon ton veya biraz altında üretimimiz var. TÜİK’in 2024 yılı 1. tahminine göre çeltik üretiminin geçen yıla oranla yüzde 8,9 artarak 980 bin ton olması bekleniyor. Son yıllarda ithalat azalmış. Kendimize yeterlilik oranımız yüzde 75’e kadar yükselmiş.
Ancak bu durum bir gerçeği unutmamıza neden olmasın; Üretim alanları da verim de, son 5 yıldır değişmiyor diyebiliriz. Ortalama bir milyon tonluk üretimde artık artmayacak gibi duruyor ama nüfus artmaya devam edecek tabii ki.
Çeltik hasadı başladı, TMO fiyatları açıklandı biliyorsunuz. Hayırlı uğurlu olsun.
Fiyatlar geçen yıl 27 Ekim’de açıklanmıştı, bu yıl 1,5 ay önce 13 Eylül’de açıklandı.
Şimdi ilk olarak geçen yıl ile bu yıl arasındaki fiyat değişimlerine bakalım. Baldo grubu çeltiğin tonu geçtiğimiz yıl 24 bin lira olarak açıklanmıştı. Bu yıl yüzde 29 artışla 31 bin lira oldu. Kameo grubu çeltiğin alım fiyatı 23 bin liradan 30 bin liraya çıktı. Artış oranı yüzde 30. Osmancık ise geçen yıl ton başına 20 bin liradan alınmıştı, bu yıl 25 bin liradan alınacak. Yüzde 25’lik bir atış var.
Çeltik üretimi ve piyasası belirli bölgelerde yerleşik bildiğiniz gibi. Yarısından biraz azı (yüzde 41’i) Edirne’de zaten. Samsun, Balıkesir, Çanakkale ve Çorum ardından geliyor. Üretici temsilcileri çeltikte alım fiyatlarının artış oranlarında istikrarlı bir durum yok diyor. Ara ara çeltik alınmadığı yıllar var ama 2018’den beri de her yıl aralıksız alım fiyatı veriliyor. Ancak az önce söylediğimiz gibi alım fiyatlarının artış oranları çok değişken. 2018’den bu yana yüzde 17 artış olduğu yılda olmuş, enflasyonun patladığı 2022’de yüzde 220’yi geçtiği zaman da. Özetle sektör temsilcilerinin çoğunluğu piyasa durumuna göre politika oluşturulamadığını söylüyor.
Yazının devamı için https://www.webagron.com/celtik-de-ne-olur/?fbclid=IwY2xjawFXkT5leHRuA2FlbQIxMAABHbNSwYy_ypNxRIpM5P9O3uF8z2qOA0g46sW9I6RnH4ZFJ1bRJcO-obFuzQ_aem_r3rKIYJsNisn4SfK9RLksg
