ABD Başkanı Donald Trump, AB ile Meksika’ya gönderdiği “tarife mektuplarında”, 1 Ağustos 2025 tarihinden itibaren ABD’ye giren ürünlere, sektörel tarifelere ek olarak %30 oranında gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi. Başkan Trump, Truth Social hesabı üzerinden yayımladığı açıklamalarda, AB’nin tarife ve tarife dışı engellerle uzun vadeli bir ticaret açığı yarattığını öne sürerek, bu dengesizliğin “kabul edilemez” olduğunu belirtti. Ancak “şimdiye kadar kapalı olan ticaret pazarlarınızı ABD’ye açmak isterseniz, belki bu mektupta bir düzeltme yapabiliriz” ifadesini kullanan Başkan Trump, 1 Ağustos’a sayılı günler kala müzakere masasını tamamaen ortadan kaldırmadığını da gösterdi.
MEKSİKA DA HEDEFTE
Trump aynı zamanda Meksika’yı da hedef alarak, sınır güvenliği ve fentanil krizine dair yeterli önlemlerin alınmadığını savundu. Meksika’dan gelen ürünlere de aynı şekilde %30 oranında ilave gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Ayrıca ABD’de üretilen ürünlerin bu tarifelerden muaf tutulacağını ve ABD’de yatırım yapan firmalara yönelik bürokratik süreçlerin kolaylaştırılacağını duyurdu.
AB KARŞILIK VERMEYE HAZIRLANIYOR
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD’den gelen tarife mektubunun ardından yaptığı açıklamada, “%30’luk tarife, transatlantik tedarik zincirlerini sekteye uğratacak ve her iki tarafın işletmeleri ile tüketicilerine zarar verecektir” ifadelerini kullandı. Komisyon Başkanı von der Leyen, AB’nin müzakereye açık olduğunu vurgularken, aynı zamanda “orantılı karşı önlemlerin” masada olduğunu belirtti. Nitekim Avrupa Komisyonu, %30’luk tarife tehdidine karşılık olarak toplam değeri 72 milyar avroyu bulan ABD mallarına misilleme tarifeleri hazırladı. Söz konusu listeye göre uçaklar ve parçaları, otomobiller, kimyasallar, elektronik ürünler ve tarım ürünleri dâhil çok sayıda sektör hedef alınacak. AB’nin söz konusu misilleme paketi, üye ülkelerin onayına sunulacak. Avrupa Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maroš Šefcovic, mevcut gidişatın “normal transatlantik ticareti imkânsız kılacağını” belirterek, müzakerelere açık olunduğunu ancak “koruyucu önlemler” alınmasının kaçınılmaz hâle gelebileceğini ifade etti.
Bu gelişmeler yaşanırken, Trump’ın Endonezya ile yürüttüğü ayrı bir müzakere süreci sonucunda bu ülkeye yönelik tarifelerin %32’den %19’a düşürüldüğü açıklandı. Endonezya tarafı, enerji, tarım ürünleri ve 50 adet Boeing uçağı satın alarak ABD ile “karşılıklı faydaya dayalı yeni bir dönem” başlattığını duyurdu.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Trump yönetiminin yeni tarife kararları, yalnızca AB-ABD ticaret ilişkilerini değil, küresel ekonomik düzeni de ciddi şekilde sarsma potansiyeli taşıyor. %30’luk yeni tarifeler, transatlantik ticaret hacmi üzerindeki baskıyı artırırken, Avrupa tarafında resesyon endişelerini tetikliyor. Bu tarifeler neticesinde özellikle Alman ve Fransız sanayisi üzerinde oluşacak olumsuz etkilerin, AB’nin ekonomik toparlanmasını zora sokabileceği görülüyor. Müzakere yolları henüz tamamen kapanmamış olsa da taraflar arasındaki güven bunalımı giderek derinleşiyor. AB’nin hazırladığı geniş çaplı misilleme listesi ve Başkan Trump’ın agresif ticaret politikaları, ağustos ayının yeni bir transatlantik ticaret krizine sahne olacağının habercisi olarak değerlendiriliyor.
Ahmet Emre Usta, İKV Uzmanı
https://bulten.ikv.org.tr
