KANADA SAFE PROGRAMINA KATILAN İLK AB DIŞI ÜLKE OLDU
AB Konseyi, Kanada'nın SAFE programına katılımına ilişkin anlaşmayı resmen onaylayarak ortak savunma tedariki alanındaki iş birliğini yeni bir aşamaya taşıdı. AB Konseyi, 15 Haziran 2026 tarihinde Kanada'nın Avrupa için Güvenlik Eylemi (Security Action for Europe-SAFE) aracına katılımına ilişkin anlaşmanın resmen sonuçlandırılmasına yönelik kararı kabul etti.
Kanada şirketleri ile Kanada menşeli ürünlerin SAFE kapsamındaki ortak savunma tedarik projelerine katılımını mümkün kılan anlaşma, AB ile Kanada arasındaki güvenlik ve savunma iş birliğinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. Böylece Kanada, SAFE programına katılan ilk AB dışı ülke oldu.
Kanada’nın SAFE kapsamındaki ortak savunma tedarik faaliyetlerine katılımını düzenleyen ve 14 Şubat 2026 tarihinde imzalanan anlaşma, AB ile Kanada’nın güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini derinleştirme yönündeki ortak iradesini yansıtıyor. Söz konusu gelişme, 23 Haziran 2025 tarihinde gerçekleştirilen AB-Kanada Zirvesi’nde imzalanan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı’nın somut sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
SAFE, AB üyesi devletlerin ortak savunma tedariki yoluyla savunma sanayii üretimine yatırım yapmalarını destekleyen bir mali araç niteliği taşıyor. Program, Avrupa Savunma Teknolojik ve Endüstriyel Tabanı’nın (European Defence Technological and Industrial Base-EDTIB) üretim kapasitesini artırmayı, savunma ekipmanlarının zamanında temin edilmesini sağlamayı ve mevcut kabiliyet eksikliklerini gidermeyi amaçlıyor. Mayıs 2025’te kabul edilen ve AB’nin “Avrupa’nın Yeniden Silahlandırılması Planı/Hazırlık 2030” savunma paketinin bir parçasını oluşturan SAFE, Üye Devletlerin savunma yatırımlarını artırmalarına yönelik mali destek mekanizmaları sunuyor.
Ukrayna ile EFTA ve AEA ülkelerinin de katılımına açık olan SAFE kapsamında, AB ile Güvenlik ve Savunma Ortaklığı imzalamış ülkeler de ortak tedarik projelerinde yer alabiliyor ve ortak talep oluşturulmasına katkıda bulunabiliyor.
Kanada’nın programa katılımı, AB’nin son yıllarda savunma sanayii alanında benimsediği ortak yatırım ve ortak tedarik yaklaşımının yakın ortak ülkelerle daha kurumsal bir zeminde genişletildiğini göstermesi bakımından önem taşıyor.
Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı
ikv.org.tr