Ferro Bor Üretim Tesis Temelini Fatih Dönmez Attı

Dünya'da ilk olarak 1893 yılında Henri Moissan tarafından elde edilen ferro bor ağırlık bakımından %10-20 arasında bor ihtiva eden bir demir-bor alaşımıdır. Parlak gümüş renginde olan ferro bor uzun süre rutubetli havada kalırsa parlak gümüş rengi kaybolur ve yüzeyin rengi kırmızı lekeler içeren mat griye dönüşür.

Ferro bor; çelik, dökme demir, sürekli manyetik malzemeler,  plastisitesi yüksek (malleable) dökme demir, amorf metallerin, bakır ve alüminyum, rüzgâr türbinleri, elektrik motorlarında kullanılan neodyum mıknatıslarının üretiminde kullanılır.

Araştırmalara göre dünyada ferro bor üreten 28 şirket belirlenmiştir. ABD'de 8, Çin'de 6, Japonya'da 5, Hindistan'da 4, İngiltere, Almanya, Arjantin, Slovakya ve Norveç'te birer şirket ferro bor üretimi yapmaktadır. Bu firmalardan sadece sekiz tanesinin ferro bor kurulu kapasitesi bulunmuştur. Bu 8 firmanın toplam 29.476 ton/yıl ferro bor kapasitesi vardır. Diğer 20 firmanın kurulu kapasiteleri veya üretimlerine dair rakamlar bulunamamıştır. (2003 yılı verileri)

Ferro bor karbür, lityum gibi nadir toprak elementlerinden olup bordan üretilen bir uç üründür.

“Bor ile Geleceği Tasarlıyoruz” sloganıyla yola çıkan Eti Maden İşletmeleri Genel Md.lüğü, borun işlendiği Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Md.lüğü bünyesinde Türkiye’nin ilk ferro bor üretim tesisinin yatırımını planlamıştır.

Ferro bor üretim tesisinin temel atma töreni Bandırma’nın düşman işgalinden kurtuluşunun 100. yıldönümü olan 17 Eylül 2022 Cumartesi günü, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in katılımıyla yapıldı.

Saat 15.00’te başlayan törende önce kutlama mesajları okundu. Sonra halk oyunları ekibi Balıkesir türküleri eşliğinde konuklara Balıkesir oyunları oynadılar. İlk konuşmayı Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürü Serkan Keleşer yapmıştır. Keleşer salgın nedeniyle lojistiğin zorlaştığı, maliyetlerin arttığı 2021 yılında dünyanın 380 destinasyonda, 10 bin noktaya ulaştıklarını,  2.630 ton satış, 1.030 milyar dolar ciro yaptıklarını dünya piyasasında % 62 pay aldıklarını vurgulamıştır.

2022 yılında 2.700 ton satış, 1.250 milyar dolar ciro ile dünya piyasasındaki payımızı arttırma hedefleri olduğunu söyleyen Keleşer, 2019 yılında aynı işletme altında temeli atılan bor karbür tesislerinin de 2022 yılında üretime başlayacağını belirtmiştir.  

Bor karbür üretiminden sonra, ferro bor üretimiyle borda ki değer zincirinin ikiye çıkacağını, ferro bor tesislerinin bir yıl sonra, Bandırma’nın düşman işgalinin 101. Kurtuluş yıldönümü olan 17 Eylül 2023 yılında üretime başlayacağını söyledi. Yıllık üretimin 800 ton olacağını söyleyen Keleşer ferro borun kullanıldığı alanlardan bahsetti.

Keleşer sonrası sırayla konuşan AKP Balıkesir Milletvekili İsmail Ok ve Balıkesir Valisi Hasan Şıldak tesisin ülke ve bölge için önemini anlattılar.

En son söz alan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez bakanlık olarak Türkiye genelinde yaptıkları yeni yatırımlardan bahsetti. Borun, temeli atılacak tesisin önemini vurguladı. Daha sonra temel atma törenine geçildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bakan yardımcıları, Eti  Maden İşletmeleri Genel Müdürü Serkan Keleşer, yardımcıları, Balıkesir Valisi Hasan Şıldak, Bandırma Kaymakamı Engin Aksakal, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mehmet Birol Şahin,  Balıkesir milletvekilleri, çocuklar, Etispor oyuncuları hep birlikte tören sahnesinde düğmelere basarak tesis temeline ilk betonu attılar.

Tören için gelen vatandaşlara pilav, taskebabı, ayran, su ikramı, Boron deterjan dağıtımı yapıldı.