AVRUPA KOMİSYONUNDAN "ASKERÎ SCHENGEN" YOLUNDA KRİTİK ADIM
Komisyon, askerî birliklerin Avrupa içinde hızlı ve güvenli şekilde hareket etmesini sağlayacak Askerî Hareketlilik Paketi'ni ve savunma sanayisinin dönüşümünü hedefleyen yeni yol haritasını açıkladı.
Avrupa Komisyonu, 19 Kasım 2025 tarihinde, Avrupa genelinde askerî birlikler ile ekipmanların daha hızlı ve güvenli biçimde hareket etmesini sağlamak amacıyla hazırlanan Askerî Hareketlilik Paketi’ni (the Military Mobility Package) sundu. Paket, 2027 yılına kadar AB çapında bir “Askerî Schengen” oluşturulmasını hedefleyen yeni Askerî Hareketlilik Tüzüğü ile ortak bir bildiriyi içeriyor. Böylece birliklerin sınırlar arasında geçiş süreçlerinin hızlandırılması, altyapının güvenliğinin artırılması ve kriz zamanlarında daha koordineli bir askeri lojistik yapısının kurulması amaçlanıyor.
Yeni düzenleme, ilk kez AB düzeyinde ortak kurallar getirerek askerî geçiş işlemlerinin azami üç gün içinde sonuçlandırılmasını öngörüyor. Ayrıca, Avrupa Askerî Hareketlilik Geliştirilmiş Müdahale Sistemi (European Military Mobility Enhanced Response System-EMERS) ile acil durumlarda hızlı işlem mekanizmaları devreye sokulacak. Stratejik altyapının siber ve enerji güvenliği dâhil olmak üzere dayanıklılığının artırılması için yatırım ve koruma araçları da pakette yer alıyor. Üye Devletler arasında dayanışmayı güçlendirmek için bir “Dayanışma Havuzu” kurulması ve askerî hareketliliğe ilişkin dijital bilgi sistemi oluşturulması da planlanıyor.
Komisyon aynı zamanda savunma sanayisinin modernizasyonunu hızlandırmak amacıyla “AB Savunma Sanayii Dönüşüm Yol Haritası”nı tanıttı. Yol haritası, derin teknoloji ve savunma topluluklarını bir araya getirmeyi, askerî yeteneklerde ileri teknolojilerin kullanımını hızlandırmayı ve inovasyon yoluyla Avrupa’nın üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor. Bunun için de savunma şirketlerine yatırımı desteklemek, yeni teknolojilerin gelişimini hızlandırmak, savunma yeteneklerine erişimi genişletmek ve Avrupa’nın teknolojik üstünlüğünü sürdürmek için gereken becerileri geliştirmek olmak üzere dört önceliğe odaklanılacağı belirtiliyor.
Komisyon, askeri hareketlilik tüzüğünü Konsey ve AP’ye sunarken, sanayi dönüşüm yol haritasındaki eylemleri ise hemen uygulamaya başlayacak. Bu iki girişim, Mart 2025’te açıklanan “Avrupa Savunması Beyaz Kitabı-Hazırlık 2030” kapsamında öncelikli alanlar arasında yer alıyor.
Hatice Zeynep Şen, İKV Uzman Yardımcısı
ikv.org.tr