AVRUPA KOMİSYONU BAŞKANI VON DER LEYEN'İN SÖZLERİ TARTIŞMA YARATTI

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen'in Die Zeit Gazetesi'nin 80'inci yıl etkinliğinde yaptığı Türkiye açıklaması eleştiri yağmuruna tutulmasına yol açtı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Almanya’nın Hamburg kentinde 19 Nisan 2026 tarihinde Die Zeit Gazetesi’nin 80’inci yıl etkinliğinde yaptığı konuşma Türkiye-AB ilişkileri bağlamında büyük ses getirdi.

Von der Leyen konuşmasında, “Avrupa kıtasını tamamlamayı başarmamız gerekiyor ki; Rus, Türk ya da Çin etkisi altına girmesin” sözlerini sarf etti. Bu yorum AB’nin başta Batı Balkanlar olmak üzere kıta üzerindeki hâkimiyet çabasına, Rusya ve Çin haricinde AB adayı ve NATO müttefiki olan Türkiye’yi de bir tehdit olarak gördüğü şeklinde yorumlara neden oldu.

AB’DEN GELEN AÇIKLAMA

AB tarafından gelen açıklamada ise von der Leyen’in söyleminin bağlamından koparıldığı ifade edildi. Komisyonun Başsözcüsü Paula Pinho, bu durumun açıklığa kavuşturulacağını belirtti. Pinho sözlere ilişkin “herhangi bir başka ülkeyle kıyaslama amacı taşımadığını, ülkenin jeopolitik ağırlığının, büyüklüğünün ve özellikle Batı Balkanlardaki hedeflerinin tanınması olduğunu” belirtti. Ayrıca açıklamasında Türkiye’nin hem ekonomik hem de siyasi açıdan “tartışmasız biçimde bölgenin önemli bir ortağı”, AB aday ülkesi ve NATO müttefiki olduğunu söyledi. AB adayı olarak Türkiye’nin Batı Balkanlarda “komşuluk konusunda ek sorumluluk” taşıdığını da ekledi.

AÇIKLAMA ÜZERİNE GELEN DİĞER TEPKİLER

AP Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor, von der Leyen’in bu değerlendirmesinin jeopolitik açıdan hatalı bir analiz olduğu yorumunu yaptı. Amor, X hesabından yaptığı paylaşımda “Bu yaklaşım, güvenlik ve savunma alanlarında daha güçlü iş birliğine yönelik tekrarlanan mesajlarla tamamen tutarsızdır ve jeopolitik açıdan hatalı bir analizdir.” dedi.

Aynı zamanda AB Konseyi eski Başkanı Charles Michel de von der Leyen’in bu sözlerine tepki gösterdi ve Avrupa’nın çifte standartlarla güçlenemeyeceğini belirtti. Michel, X hesabı üzerinden “Türkiye, NATO’nun temel bir müttefiki, kilit bir göç ortağı, bir enerji koridoru, Avrupa’nın sınırında önemli bir savunma aktörü ve ciddi bir bölgesel güçtür” cevabını verdi.

Türkiye tarafından resmî bir açıklama yapılmasa da sosyal medya üzerinden von der Leyen’in bu sözleri fazlasıyla eleştirildi.

DEĞERLENDİRME

Komisyon Başkanı von der Leyen’in Çin ve Rusya etkisinden bahsettiği sırada Türkiye’nin ismini de geçirmesi eleştiri oklarını üzerine çekmesine neden oldu. Türkiye’nin mevcut bir AB aday ülkesi ve NATO müttefiki olmasının von der Leyen tarafından göz ardı edilmiş gibi görülmesi tepkilerin ana kaynağı oldu. Von der Leyen sadece Türkiye tarafından değil AB içerisinden de eleştirildi. Hem AP Rapörtörü Amor hem de AB Konseyi eski Başkanı Michel, von der Leyen’in bu sözlerini doğru bulmadıklarını ifade etti.

Bu tepkilerin hemen ardından AB tarafından bir açıklama yapılarak durum hafifletilmeye çalışıldı ve Von der Leyen’in sözlerinin çarpıtıldığı iddia edildi. Jeopolitik krizlerin arttığı bu dönemde Türkiye’nin AB ile olan iş birliklerini derinleştirmesi büyük önem taşıyor. Yükselen savunma sanayisi ve arabuluculuk girişimleri ile bölgede güçlü bir aktör olan Türkiye için Von der Leyen’in söylediği bu sözlerin zamanlaması özellikle bu sebeple hatalı olarak değerlendiriliyor.

Son olarak, İKV de bu konuda bir duyuru yayımlayarak Türkiye’nin AB’nin geleceğinde yeri olan aday ülke statüsüne dikkat çekti.

Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı

ikv.gor.tr