AB–SİNGAPUR DİJİTAL TİCARET ANLAŞMASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

AB'nin İlk Müstakil Dijital Ticaret Anlaşması: AB–Singapur Dijital Ticaret Anlaşması 1 Şubat 2026 İtibarıyla Yürürlüğe Girdi

AB`nin dijital ticaret politikasında yeni bir sayfanın açılmasını sağlayan AB–Singapur Dijital Ticaret Anlaşması, dijital hizmetler ve veri akışları için yeni ve bağlayıcı kurallar getiriyor.

AB'nin dijital ticaret politikasında yeni bir sayfanın açılmasını sağlayan AB–Singapur Dijital Ticaret Anlaşması (EU–Singapore Digital Trade Agreement) 1 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu anlaşma yalnızca iki ekonomi arasında değil, küresel dijital ticaret kurallarının şekillenmesinde de önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor ve AB’nin ilk müstakil dijital ticaret anlaşması olma özelliğini taşırken, küresel ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde açık ve kurallara dayalı ticarete verilen stratejik önemi de açıkça ortaya koyuyor.

ANLAŞMANIN TAAHHÜTLERİ VE EKONOMİK ANLAMI

Anlaşmanın temel hedefi, elektronik yollarla gerçekleştirilen mal ve hizmet ticaretini daha öngörülebilir ve güvenilir hâle getirmek. Bu yönüyle, sınır ötesi veri akışlarını kolaylaştıran, elektronik sözleşme ve imzaların hukuki geçerliliğini güvence altına alan ve elektronik iletimler üzerinden gümrük vergilerini kalıcı olarak yasaklayan hükümler öne çıkmakta. Bu düzenlemeler, özellikle dijital hizmetler alanında faaliyet gösteren şirketler için maliyetleri azaltmakta ve hukuki belirsizlikleri sınırlamakta. Nitekim hem AB’nin hem de Singapur’un hizmet ticaretinin yarıdan fazlası dijital yollarla gerçekleştirilmekte ve bu durum, anlaşmanın ekonomik gerekçesini somut biçimde desteklemekte.

TÜKETİCİ GÜVENİ VE HAK TEMELLİ YAKLAŞIM

Anlaşmanın ayırt edici yönlerinden biri, tüketici korumasını merkeze alan yaklaşımı. Kişisel verilerin korunması, mahremiyetin güvence altına alınması ve istenmeyen ticari iletilere karşı bağlayıcı kurallar, dijital ekonomide güven unsurunu güçlendirmeyi amaçlamakta. AB açısından bu yaklaşım, dijital ticaretin serbestleşmesini temel haklar ve veri koruma standartlarıyla uyumlu şekilde ilerletme stratejisinin bir uzantısı. Böylece AB, dijitalleşme ile düzenleme arasında denge kurabilen bir model sunmayı hedefliyor.

Anlaşma, veri yerelleştirme zorunlulukları ve kaynak kodu paylaşımı gibi uygulamalara karşı net sınırlamalar getirerek dijital korumacılığa set çekmekte. Bununla birlikte, kamu yararı ve meşru politika hedefleri doğrultusunda düzenleme yapma hakkının açıkça korunması, tarafların düzenleyici alanlarını kaybetmeden iş birliği yapabilmesini sağlıyor. Bu denge, özellikle AB’nin Dijital Piyasalar Yasası gibi iç düzenlemeleriyle uyum açısından son derece dikkat çekici.

ASYA-PASİFİK’E AÇILAN KAPI VE KÜRESEL VİZYON

Bu anlaşmayı sadece ikili bir metin olarak okumak eksik bir analiz olabilir. Singapur, AB’nin ASEAN’daki (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) bölgesindeki en büyük ticaret ortağı olma özelliğini taşıyor. Ekonomik ağırlık merkezinin Asya-Pasifik bölgesine kaydığı bir dönemde, Singapur ile kurulan bu dijital köprü, AB’nin bölgedeki varlığını stratejik olarak güçlendiriyor. 2019 yılında yürürlüğe giren STA’yı tamamlayıcı nitelikte olan DTA, hizmet ticaretinin yarısından fazlasının dijital olarak gerçekleştiği bir ortamda hayati bir önem taşıyor.

AB, dijital ticarette korumacılık yerine kurallara dayalı açık bir düzeni savunurken, aynı zamanda devletlerin kamu yararı için düzenleme yapma hakkını (right to regulate) saklı tutuyor. Bu yaklaşım, dijitalleşmenin getirdiği yeni zorluklara karşı hem inovasyonu teşvik eden hem de toplumsal değerleri koruyan bir model sunuyor.

Sonuç olarak, bu anlaşma sadece iki ülke arasında ticareti kolaylaştıran bir araç değil, aynı zamanda AB’nin dijital çağdaki ticaret vizyonunun somut bir göstergesi. Ayrıca, ekonomik güvenlik, rekabetçilik ve temel değerlerin korunması arasında bir denge kurmayı da amaçlıyor. Türkiye için bu model, dijital ekonomiye entegrasyon sürecinde hem bir yol haritası hem de uyum sağlaması gereken dinamik bir standartlar kümesi olarak değerlendiriliyor. AB’nin bu tür anlaşmalarla oluşturduğu dijital blok, Türkiye’nin ticaret ve dijital politika müzakerelerinde elini güçlendirmek için dikkatle incelenmesi gereken bir olgu olarak görülüyor.

Bared Çil, İKV Uzmanı

ikv.org.tr