AB, POLONYA'NIN İLK NÜKLEER SANTRALİ İÇİN DEVLET YARDIMINI ONAYLADI
Avrupa Komisyonu, Polonya'nın ilk nükleer santral projesine yönelik kapsamlı devlet yardımı paketini onaylayarak, ülkenin elektrik üretiminde karbonsuzlaşma ve enerji güvenliği hedeflerine uzun vadeli bir destek sağlamış oldu.
Komisyon, 9 Aralık 2025 tarihinde aldığı kararla, tamamen kamuya ait Polskie Elektrownie Jadrowe (PEJ) şirketi tarafından Baltık kıyısındaki Lubiatowo-Kopalino sahasında inşa edilecek üç reaktörlü nükleer santral için planlanan destek mekanizmasına yeşil ışık yaktı. Toplam kurulu gücü 3.750 MW’a ulaşacak ve yatırım maliyeti yaklaşık 42 milyar avro olarak öngörülen proje, 2030’ların ikinci yarısında tamamlanıp Polonya’nın kömür ağırlıklı elektrik sisteminde hem sera gazı emisyonlarını azaltmayı hem de ithal fosil yakıtlara bağımlılığı düşürmeyi amaçlıyor.
Komisyonun Aralık 2024’te başlattığı inceleme sürecinde, yardım paketinin orantılılığı ve piyasa rekabetine olası etkileri mercek altına alınırken, Polonya da bu süreçte mekanizmayı önemli ölçüde revize etti. Buna göre, santrale sağlanacak iki yönlü fark sözleşmesinin süresi 60 yıldan 40 yıla indirilirken, fark sözleşmesi (contract for difference- CfD) usulüyle yürütülecek santralin sadece üretim miktarına değil, piyasaya elektrik sunmaya hazır olmasına dayalı bir “kullanılabilirlik” modeline dönüştürüldü ve böylece hem yenilenebilir üretimin yerinden edilmemesi hem de sistem verimliliğinin korunması hedeflendi.
Ayrıca, eş-finansman yapısında sermaye katkısı proje maliyetlerinin yaklaşık %30’u ile sınırlandırılırken, devlet garantileri PEJ’in üstleneceği borcun tamamını kapsayacak şekilde kurgulandı ve iskonto edilmiş nakit akımları esas alınarak belirlenecek uygulama fiyatı, desteğin yalnızca “finansman açığını” kapatacak düzeyde kalacak biçimde kalibre edildi. Elektrik ticaretinde ise en az %70’lik üretim payının organize piyasalarda satılması ve şirketin diğer büyük piyasa aktörlerinden hukuki ve işlevsel olarak bağımsız olması şart koşularak hem tüketicilerin korunması hem de iç piyasada rekabetin bozulmaması için ilave güvenceler getirildi.
Fırat Akan, İKV Uzman Yardımcısı
ikv.gov.tr